Skocz do zawartości
Szukaj w
  • Więcej opcji...
Znajdź wyniki, które zawierają...
Szukaj wyników w...
MagicalFire

Wielki Zderzacz Hadronów

Rekomendowane odpowiedzi

Według fizyków już wkrótce stanie się możliwe wytwarzanie mikroskopijnych czarnych dziur w laboratoriach. Dowodzą tego Savas Dimopoulos z Uniwersytetu Stanforda i Greg Landsberg z Uniwersytetu Browna w swej pracy, opublikowanej w "Physical Review Letters". Niestety, "laboratorium" do takiej "produkcji" musi być ogromne: obaj uczeni mają na myśli budowany w CERN potężny akcelerator cząstek elementarnych - LHC (Large Hadron Collider, czyli Wielki Zderzacz Hadronów), zestaw "Małego fizyka" nie wystarczy.<br><br>

<!-- rysunek -->
<table align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="403">
<tbody><tr>
<td valign="top" width="100%">

<!-- obrazek -->

<table align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="393">
<tbody><tr>
<td valign="top" width="100%">
<a href="http://www.wiw.pl/nowinki/fizyka/200110/pict/20011008-001-01-z.jpg" target="_blank"><img src="http://www.wiw.pl/nowinki/fizyka/200110/pict/20011008-001-01-m.jpg" alt="" border="0" width="393" height="170"></a>
</td></tr></tbody></table>
<!-- / obrazek -->

</td></tr>
<tr><td valign="top" width="100%">

<!-- podpis -->
<table align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="393">
<tbody><tr>
<td class="opiszdjecia" valign="top" width="100%">
<a href="pict/20011008-001-01-z.jpg" target="_blank">powiększenie...</a><br><br>Okrąg ukazuje przebieg 27-kilometrowego Wielkiego Zderzacza Hadronów. Fot. CERN Geneva.
<hr size="1" width="100%" noshade="noshade">

</td>
</tr>
</tbody></table>
<!-- / podpis -->

</td>
</tr></tbody></table>
<!-- / rysunek --><br>

Budowany w genewskim Europejskim Centrum Fizyki Cząstek Elementarnych akcelerator ma być najpotężniejszym tego rodzaju urządzeniem: rozpędzone do wielkich prędkości cząstki elementarne będą się w nim zderzać z gigantycznymi energiami, wytwarzając niewyobrażalnie wysokie temperatury (porównywalne z tymi, jakie panowały w bilionowych ułamkach sekundy po <a href="http://www.wiw.pl/astronomia/1107-kosmologia.asp">Wielkim Wybuchu</a>). Według Dimopoulosa i Landsberga w tych warunkach mogą także rodzić się na mgnienie oka mikroskopijne czarne dziury.<br><br>

W makroświecie istnieją dwa rodzaje czarnych dziur. Gwiazdowe powstają w końcowym etapie ewolucji masywnej gwiazdy, gdy ta - po ostatecznym wyczerpaniu swego paliwa termojądrowego - zapada się pod własnym ciężarem, formując osobliwość czasoprzestrzenną oddzieloną od "normalnego" świata przekraczalnym tylko w jedną stronę horyzontem zdarzeń. Galaktyczne czarne dziury tkwią w centrach <a href="http://www.wiw.pl/astronomia/1001-galaktyki.asp">galaktyk</a> i mają masy miliony razy większe od masy typowej gwiazdowej czarnej dziury; powstały one zapewne na skutek zapaści grawitacyjnej materii w jądrze galaktyki, gdy ta formowała się miliardy lat temu. Niemniej fizyka dopuszcza istnienie czarnych dziur o znacznie mniejszych masach niż masa gwiazdy, nawet - mikroskopijnych czarnych dziur, których średnica jest miliony razy mniejsza od średnicy jądra atomowego. Muszą tylko zaistnieć warunki do ściśnięcia porcji materii w niezwykle małej objętości.<br><br>

Dimopoulos i Landsberg uważają, że gdy LHC zacznie działać, wśród produktów zderzeń cząstek elementarnych pojawią się również mikroskopijne czarne dziury. Według ich obliczeń ich czas życia będzie niezwykle krótki, gdyż szybko wyparują w procesie, zwanym procesem Hawkinga (można o nim przeczytać w tekście Michała Hellera <a href="http://www.wiw.pl/biblioteka/kosmologia_heller/01.asp">Wszechświat Hawkinga</a>). Fizycy mają nadzieję na zarejestrowanie promieniowania parujących czarnych dziur, co potwierdziłoby doświadczalnie hipotezę Hawkinga. Co więcej, sądzą, że uważne badania tego zjawiska w akceleratorze może dać nam odpowiedź, z ilu naprawdę wymiarów składa się nasz świat, a zatem - zweryfikować "superteorie", które wprowadzają do opisu Wszechświata więcej niż 4 wymiary (3 przestrzenne i 1 czasowy) (o tych hipotezach pisze Brian Greene w <a href="http://www.wiw.pl/biblioteka/piekno_greene/01.asp">Ukrytych wymiarach</a>).<br><br>

<!-- rysunek -->
<table align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="410">
<tbody><tr>
<td valign="top" width="100%">

<!-- obrazek -->
<table align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="400">
<tbody><tr>
<td valign="top" width="100%">
<a href="http://www.wiw.pl/nowinki/fizyka/200110/pict/20011008-001-02-z.jpg" target="_blank"><img src="http://www.wiw.pl/nowinki/fizyka/200110/pict/20011008-001-02-m.jpg" alt="" border="0" width="400" height="267"></a>
</td></tr></tbody></table>
<!-- / obrazek -->

</td></tr>
<tr><td valign="top" width="100%">

<!-- podpis -->
<table align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="400">
<tbody><tr>
<td class="opiszdjecia" valign="top" width="100%">
<a href="http://www.wiw.pl/nowinki/fizyka/200110/pict/20011008-001-02-z.jpg" target="_blank">powiększenie...</a><br><br>Fragment podziemnej instalacji Wielkiego Zderzacza Hadronów. Fot. CERN Geneva.
<hr size="1" width="100%" noshade="noshade">
</td>
</tr>
</tbody></table>
<!-- / podpis -->

</td>
</tr></tbody></table>
<!-- / rysunek --><br>

Tymczasem najnowszy numer "Nature" (z 4 października 2001 r.) donosi o kłopotach, jakie pojawiły się w związku z budową LHC. Okazało się, że budowa kluczowych dla tego eksperymentu magnesów nadprzewodzących wymaga przekroczenia budżetu o 300 milionów dolarów. O tym, skąd wziąć te pieniądze, radzi kryzysowy komitet finansowy, który ma ogłosić swój plan na początku listopada.
<br>
<br>
źródło wiw.pl
Edytowane przez Gość

[center][gg=3]10987972[/gg]

'Może i jestem idiotą, ale nie jestem głupi.' ? Forrest Gump

"Может быть, я идиот, но я не дурак". ? Форрест Гамп[/center]

Udostępnij tę odpowiedź


Odnośnik do odpowiedzi
Udostępnij na innych stronach

Dołącz do dyskusji

Możesz dodać zawartość już teraz a zarejestrować się później. Jeśli posiadasz już konto, zaloguj się aby dodać zawartość za jego pomocą.

Gość
Dodaj odpowiedź do tematu...

×   Wklejono zawartość z formatowaniem.   Usuń formatowanie

  Dozwolonych jest tylko 75 emoji.

×   Odnośnik został automatycznie osadzony.   Przywróć wyświetlanie jako odnośnik

×   Przywrócono poprzednią zawartość.   Wyczyść edytor

×   Nie możesz bezpośrednio wkleić grafiki. Dodaj lub załącz grafiki z adresu URL.


×
×
  • Dodaj nową pozycję...